Danh sách một số loại thuốc không được bẻ, nhai khi uống.

Đánh giá: 1 Sao2 Sao3 Sao4 Sao5 Sao (1 đánh giá, trung bình: 5,00 trong tổng số 5)
Loading...

Một số thuốc bệnh nhân thường bẻ nhỏ viên thuốc trước khi uống có thể do viên thuốc quá to, hoặc bệnh nhân muốn dùng liều thuốc thấp hơn.

Thuốc không được bẻ nhai khi nghiền

Vì sao một số thuốc không được nhai, bẻ nhỏ hoặc nghiền ?

Có rất nhiều dạng thuốc viên không nên nhai hoặc nghiền, bẻ nhỏ. Bởi vì việc này sẽ phá vỡ cấu trúc giải phóng thuốc, làm thay đổi dược động học của thuốc (hấp thu, phân bố, chuyển hóa, thải trừ của thuốc) và có thể dẫn đến mất hoặc giảm hiệu quả điều trị hoặc xảy ra độc tính cho người bệnh.

Có những dạng thuốc viên nào không được nhai, nghiền hay bẻ nhỏ?

Có 5 dạng thuốc sau không nên được nhai, nghiền hay bẻ nhỏ.

  1. Thuốc có dạng bào chế giải phóng dược chất kéo dài

Là dạng thuốc có bao một lớp màng mỏng đặc biệt hoặc có khung trơ (matrix) chứa thuốc giúp phóng thích dược chất từ từ trong suốt thời gian di chuyển trong ống tiêu hóa để cho tác dụng kéo dài.

Thuốc phóng thích dược chất suốt 12 hoặc 24 giờ. Dấu hiệu nhận biết: ký hiệu trên tên thuốc thường có các chữ viết tắt trong Bảng 1.

Trên thị trường thuốc Việt Nam, một số biệt dược có ở BV có các kí hiệu trên: GLUCOPHAGE XR (metformin), SaVi Trimetazidine MR (trimetazidin), Adalat LA (nifedipin), DUSPATALIN RETARD (mebeverine).

Tuy nhiên, cũng có nhiều tên thuốc không có ký hiệu để nhận biết như: AGGRENOX (aspirin and dipyridamole), PENTASA (mesalamine), PLENDIL (felodipine), NITROMINT (nitroglycerin).

Đặc biệt, dạng thuốc này chứa hàm lượng cao hơn dạng thuốc thông thường nên phải dùng đúng số viên, số lần trong ngày theo chỉ định của bác sĩ. Nếu dùng sai có thể gây quá liều nguy hiểm và đặc biệt không được nhai, bẻ nhỏ hoặc mở viên nang.

Bảng 1: Kí hiệu nhận biết thuốc giải phóng kéo dài
Kí hiệuTên tiếng AnhTên tiếng Việt
LALong actingTác dụng kéo dài
CRControlled releasePhóng thích có kiểm soát
CDcontrolled deliveryPhóng thích có kiểm soát
SRSustained releasePhóng thích chậm
XL/XRExtended releasePhóng thích kéo dài
SASustained actionTác dụng kéo dài
DADelayed actionTác dụng kéo dài
MRModified releaseTác dụng kéo dài
ERExtended releaseTác dụng kéo dài
PAProlonged actionTác dụng kéo dài
RetardRetardChậm
  1. Thuốc bao tan trong ruột

Là dạng bào chế để thuốc đi qua dạ dày còn nguyên vẹn và chỉ tan ở phần đầu ruột non (tá tràng) và phóng thích dược chất ở ruột.

Mục đích của dạng thuốc này là ngăn ngừa dược chất bị phân hủy trong môi trường acid của dạ dày chẳng hạn như các thuốc ức chế bơm proton NEXIUM (esomeprazole), OVAC (omeprazole) hoặc PARIET (rabeprazole); hay ngăn ngừa dược chất phóng thích ở dạ dày, gây hại cho niêm mạc dạ dày (như viên nén bao tan ở ruột aspirin pH=8).

Với loại thuốc viên bao tan trong ruột, rất cần uống nguyên vẹn cả viên.

  1. Thuốc ngậm dưới lưỡi

Với những viên thuốc đặt dưới lưỡi và ngậm cho tan cần đặc biệt lưu ý tuyệt đối không được bẻ đôi, bẻ nhỏ viên thuốc, nếu làm như vậy thì sẽ phá vỡ cấu trúc nguyên vẹn của thuốc, làm hỏng dạng thuốc. Ví dụ như thuốc SORBITRATE (isosorbide dinitrate), ERGOMAR (ergotamine).

  1. Thuốc chứa dược chất có nguy cơ gây hại cho người tiếp xúc

Là thuốc điều trị ung thư, thuốc gây độc tế bào, thuốc ức chế miễn dịch. Việc nhai hoặc nghiền các thuốc này có thể không ảnh hưởng đến dược động học của thuốc nhưng sẽ tạo ra các hạt phân tử có khả năng gây hại cho người thao tác do hít phải các phân tử này.

Dược sĩ Đặng Nam Anh giảng viên Trường Cao đẳng Y Dược Pasteur nhận định, một số thuốc như DOLOBIB (diflunisal), FELDENCE (piroxicam), POSICOR (mibefradil) nếu nghiền hoặc mở viên nang, bột thuốc sẽ phân tán, tiếp xúc với da hoặc niêm mạc gây kích ứng. Thậm chí có thuốc như PROPECIA (finasteride), PROSCAR(finasteride) được khuyến cáo không được nghiền, bẻ nhỏ vì nếu bột thuốc bị phân tán, xâm nhập qua cơ thể phụ nữ mang thai (qua đường mũi, miệng) sẽ ảnh hưởng đến thai.

      5. Thuốc rất đắng, có mùi khó chịuKhông nên nhai, nghiền những thuốc mà dược chất có mùi vị khó chịunhư ZINNAT (cefuroxim), REMERON (mirtazapine) hoặc dược chất gây kích ứng niêm mạc đường tiêu hóa như FOSAMAX (alendronate). Các thuốc: BETAPEN-VK (Penicillin V), CIPRO (ciprofloxacin), CEFTIN (cefuroxime), DESYREL (trazodone), EQUANIL (meprobamate), BERBERIN (berberin) là thuốc phải uống nguyên viên vì nếu bẻ nhỏ, nghiền nát, bệnh nhân sẽ không chịu được vị đắng khó chịu của dược chất.

Bảng 5:  Danh mục thuốc không được nghiền và bẻ
Hoạt chấtBiệt dược
1. Thuốc giải phóng kéo dài
Ferrous Sulfate + Acid folicTardypheron B9
MetforminGlucophage XR, Panfor SR
TheophyllinTheostat L.P
TrimetazidinSavi Trimetazidine 35 MR, Vastarel MR
GliclazidCrondia 30 MR, Diamicron MR
AlfuzosinGromzat 10mg
FelodipinMibeplen 5mg
Glimepiride + MetforminPerglim M-2
NifedipinCordaflex, Adalat LA
Mebeverin HClDuspatalin Retard
2. Thuốc bao tan ở ruột
Mycophenolic acidMyfortic
OmeprazoleOvac-20
RabeprazoleHAPPI, Pariet
EsomeprazoleNexium
3. Thuốc ngậm dưới lưỡi
Chất ly giải vi khuẩn đông khôImmubron
4. Thuốc viên sủi
Paracetamol + CodeinPanalganeffer codein
Calci lactat + Calci CarbonatBodycan
ParacetamolPartamol Eff, Savipamol 500, Effervescent
5. Thuốc ung thư
AnastrozolAremed, Arimidex, Dilonas
CapecitabinXeltabine, Xeloda
BicalutamideCasodex
TamoxifenNolvadex
Vinorelbine DitartrateNavelbine
CiclosporinSandimmun Neoral Cap
Mycophenolate mofetilCellcept

Bệnh nhân cần làm gì để biết một thuốc có được phép nghiền, nhai hay bẻ ?

Nếu bệnh nhân có ý định nghiền, bẻ, nhai viên thuốc trước khi uống, đặc biệt là trong những tình huống cho trẻ em uống thuốc, bệnh nhân cần hỏi thông tin từ bác sĩ hay dược sĩ để xem liệu thuốc đó có được phép dùng như vậy hay không.

 Nguồn: suckhoedoisong.vn

 

Tin liên quan

Có thể bạn quan tâm

Tin khác

Tin mới